کاربر مهمان   
 
معرفی استاد :
 استادیار گروه مهندسی محیط زیست دانشگاه آزاد اسلامی تبریز دارای بیش از بیست وپنج سال سابقه اجرایی، آموزشی و پژوهش در مدیریت و برنامه ریزی محیط زیست و توسعه پایدار
نام : دکتر محمدابراهیم
نام خانوادگی : رمضانی
Ramazani_m_a@yahoo.com
آمار بازدید کنندگان : 57354
 
 
جزئیات
ذخيره گاه زيست كره ارسباران  1391/08/06   


توپوگرافي:

ذخيره گاه ارسباران در بالاترين عرض جغرافيايي ايران و در جنوب رود ارس كه مرز شمالي ايران را با كشورهاي جمهوري آذربايجان و ارمنستان تشكيل مي دهد قرار دارد و بخش مهمي از جنگلهاي ارسباران است كه وسعت اين ناحيه رويشي ، حدود 164000 هكتار در سال 1378 بر آورد شده است . (سازمان جنگلها و مراتع كشور )

وجود قله هاي مرتفع كه بيشتر آنها ارتفاعي بيش از 2500 متر دارند با شيب بسيار تند و دره هاي عميق ناشي از فعاليتهاي آتشفشاني و تكتونيك فعال . قرار داشتن در مسير حركت جبهه هاي آب و هوايي مرطوب مديترانه اي و سيبري باعث شده تا بارشهاي زمستانه به صورت برف در ارتفاعات انباشته شده و در بهار و تابستان، رودخانه هاي كوچك ولي دائمي را تغذيه نمايد كه بيشتر آنها در جهت شمال به حركت در آمده و وارد رود خانه ارس مي شوند .

علاوه بر آن تغذيه مناسب دامنه ها باعث پيدايش چشمه هاي فراوان گشته و محيط جنگلي و حيات وحش متنوع و چشم اندازهاي بديع از جمله ويژگي هاي طبيعت زيباي اين ذخيره گاه مي باشد .

 

آب و هوا و اقليم :

ذخيره گاه ارسباران علاوه بر آن كه تحت تاثير اقليم مديترانه اي است درشعاع اثر اقليم هاي خزري و قفقازي نيز قرار دارد و به دليل وجود اختلاف ارتفاع زياد، از آب و هوا و اقليم هاي متنوعي بر خوردار است .

نزذيكترين ايستگاه هوا شناسي به اين ذخيره گاه ، ايستگاه كليبر مي باشد كه در ارتفاع 1300 متري از سطح دريا قرار دارد . ميانگين بارش سالانه در اين ايستگاه در يك دوره 20 ساله ،  461 ميليمتر بوده و داراي تغييرات شديد بين سالي مي باشد به طوري كه سالانه دراين دوره ، از200 تا 686 ميليمتر متغير بوده است .45 در صد از بارش سالانه در فصل بهار، 23 درصد از آن در پاييز،  22 درصد در زمستان و 10 درصدنيز در تابستان مي بارد .

 

 

 

تعداد روزهاي مه آلود زياد بوده و در ارتفاعات ، به دليل تجمع مه و ابر و سرماي هوا،   شبنم زيادي توليد مي شود و حداكثر رطوبت نسبي ماهانه 85 در صد در خرداد ماه است .

ميانگين دماي سالانه در نقاط مختلف آن داراي تغييرات شديدي است به طوري كه اين تفاوت به 12 درجه سانتيگراد مي رسد . در مناطق پايين ذخيره گاه،  ميانگين دماي سالانه 17 درجه سانتيگراد و در ارتفاعات ذخيره گاه، 12 درجه سانتيگراد مي باشد . ميانگين دمادر سردترين ماه سال نيز در مناطق پايين ذخيره گاه، 10 درجه سانتيگراد و در ارتفاعات ذخيره گاه ،  2- درجه سانتيگراد است . اين منطقه داراي سرماهاي استثنايي بوده كه تا 29- درجه سانتيگراد نيز ثبت شده است .

وضعيت اقليمي در اين ذخيره گاه بر اساس روش دومارتن ، نيمه مرطوب معتدل با تابستان هاي خنك مي باشد.

 

زمين شناسي، ژئو مورفولوژي و خاك :

ارسباران با قرار گرفتن در ميان سه آتشفشان مهم آرارات ، سهند و سبلان و فعاليتهاي مكرر آنها و تكتونيك فعال  به صورت مجموعه اي در هم در آمده كه قسمت عمده سنگهاي آنرا آهك ها و سنگ هاي آذرين تشكيل مي دهند و توفيت و مارن و شيل و كنگلومرا نيز در آن ديده مي شوند .اين مجموعه متعلق به دوران سوم بوده و بر اثر حركات شديد كوهزايي آلپي به وجود آمده است و بازالت و تراكيت در آن فراوان ديده مي شود . در كوههاي قره داغ ، آهك هاي متراكم و سخت نيز وجود دارد . خاكهاي منطقه غالبا از نوع خاكهاي قهوه اي و قهوه اي آهكي مي باشد.

وجود قلل مرتفع و صخره ها ، دره هاي عميقي را به وجود آورده اند كه چشمه سارهاي فراواني در آنها جريان دارند.

 

 

منابع آب :

بارندگي نسبتا زياد در اين منطقه كه بيشتر به صورت برف است و تبخير كم آن باعث شده تا جويبارهاي زيادي از كوهستانهاي مرتفع آن سرچشمه گرفته و به داخل ارس وارد شوند . آب اين رود ها از كيفيت خوبي بر خوردار بوده و براي شرب انسان و حيات وحش و كشاورزي ، هيچگونه محدوديتي ندارد . بررسي بيشتر آبهاي منطقه در قالب طرح مطالعاتي ذخيره گاه در حال انجام مي باشد .

 

وضعيت منطقه :

ارسباران از نظر ويژگيهاي فلورستيك ، اكولوژيك ،حيات وحش، ميراث فرهنگي و زيبايي شناسي داراي مشخصه هاي ممتازي است و محل انحصاري رويش گونه هاي نادري از گياهان در ايران است .

از نظر جغرافيايي گياهي ارسباران محل بر خورد سه اقليم مختلف خزري، قفقازي و مديترانه اي است . طبق مطالعات دكتر اسدي ، تا كنون 781 گونه گياهي در منطقه شناسايي شده است كه تعدادي از گونه ها منحصر به ارسباران مي باشد .

شكل ظاهري و توزيع پوشش گياهي ارسباران قانونمندي خاصي دارد ، بدين ترتيب كه دامنه هاي جنوبي اصولا پوشيده از مرتع است و جنگل عمدتا در دامنه هاي شمالي و بين ارتفاعات 800 متر تا حدود 220 متر مشاهده مي شود و مناطقي با ارتفاع بيشتر از 2200 متر و كمتر از 800 متر مرتعي است .

 

نوع زيستگاه :

       1.         مناطق كوهستاني (شيب هاي سنگي و صخره اي )

       2.         دره ها

       3.         خاكهاي ماسه اي

       4.         مناطق جنگلي و مرتعي

 

گونه هاي گياهي غالب :

1.Quercus  macranthera

2.Carpinus orientalis

3.Acer campestre

4.Acer monspessulanum

5.Fraxinus rotundifolia

6.Ulmus glabra

7.Evonymus latifolia

8.Juglans regia

9.Platanus orientalis

 

 

 

 

 

گونه هاي گياهي و نوع كاربري آنها :

       1.         Dryopteris  filix-mas                                                                                                    دارويي - زينتي

       2.         Berberis integerrima                                                                                                 تغذيه اي - دارويي

       3.         Berberis vulgaris                                                                                                      تغذيه اي - دارويي

       4.         Alkanna orientalis                                                                                                                     زينتي

       5.         Cerinthe minor                                                                                                                          زينتي

       6.         Capparis spinosa                                                                                                                دارويي

       7.         Lonicera bracteolaris                                                                                                              دارويي

       8.         Lonicera iberica                                                                                                                      دارويي

       9.         Heliotropium europaeum                                                                                                        زينتي   

     10.       Taxus  baccata                                                                                                           دارويي- علوفه اي

     11.       Cornus mas                                                                                                                دارويي - حفاظتي

     12.       Quercus petraea                                                                                                                     حفاظتي

     13.       Geranium pusillum                                                                                                                 دارويي

     14.       Avena barbata                                                                                                             H علوفه اي (2)

     15.       Polygonatum  oriental                                                                                                      تغذيه انساني

     16.       Aleea lineariloba                                                                                                                     دارويي

     17.       Fraxinus excelsior                                                                                                                  حفاظتي

     18.       Jasminum fruticans                                                                                                      حفاظتي - زينتي

     19.       Orchis mascula                                                                                                                       دارويي

     20.       Anthyllis boissieri                                                                                                                   دارويي

     21.       Colutea persica                                                                                                                       دارويي

     22.       Trifolium ambigum                                                                                                              علوفه اي

     23.       Trifolium aureum                                                                                                                 علوفه اي

     24.       Sanicula europaea                                                                                                                   دارويي

     25.       Corylus avellana                                                                                                                     زينتي

     26.       Ficus carica                                                                                                                          تغذيه اي

     27.       Cerasus avium                                                                                                                      تغذيه اي

     28.       Cerasus incana                                                                                                                      تغذيه اي

     29.       Verbascum gossypinum                                                                                                       علوفه اي

     30.       Aegilops crassa                                                                                                                    علوفه اي

     31.       Aegilops ovata                                                                                                                     علوفه اي

     32.       Aegilops triuncialis                                                                                                              علوفه اي

     33.       Anthemis triumfettii                                                                                                دارويي علوفه اي

     34.       Artemisia austriaca                                                                       دارويي علوفه اي

     35.       Artemisia chamaemelifolia                                                            دارويي علوفه اي

     36.       Acer campestre                                                                                                            صنعتي - زينتي

     37.       Acer monspessulanum                                                                                                 صنعتي - زينتي

     38.       Rhus coriaria                                                                                                                        تغذيه اي

     39.       Periploca graeca

 دارويي

 

 

 

پستانداران :

1.                     Ursus aretos                                                                                                           خرس قهوه اي

2.                     Canis lupus                                                                                                                                گرگ

3.                     Vulpes vulpes                                                                                                                  روباه معمولي

4.                     Canis aureus                                                                                                                              شغال

5.                     Panthera pardus                                                                                                                         پلنگ

6.                     Felis lynx                                                                                                                            سياه گوش

7.                     Felis chaus                                                                                                                        گربه جنگلي

8.                     Martes foina                                                                                                              سمور سنگي    

9.                     Sus scrofa                                                                                                                                  گراز

10.                   Lepus capensis                                                                                                                      خرگوش

11.                   Capra aegagrus                                                                                                                    كل و بز  

12.                   Hystrix indica                                                                                                                            تشي

13.                   Erinaceus europaeas                                                                                                   خارپشت اروپايي      

14.                   Cerrus elaphus

مرال(در اسارت)     

15.                   Ovis orientalis gmelini                                                                                              قوچ و ميش ارمني

 

 

ماهيان :

1.                     Acanthalburnus  micrilepis

2.                     Alburnoides bipunctatusماهي خياطه

3.                     Alburnus charusiniماهي مرواريد كاروسين

4.                     Barbus capitoزردك

5.                     Barbus mursaزردك سفيد رود

6.                     Barbus plebejusزردك

7.                     Capoeta buhseiسياه ماهي بوهسه

8.                     Capoeta capoeta gracilisسياه ماهي

9.                     Rutilus rutilus schelkovnikoviكلمه

10.                   Hypophthalmichys miltrixكپور نقره اي

11.                   Aspius aspius ماش ماهي

12.                   Leuciscus cephalusسر مخلوطي سياه فلس

13.                   Nemachilus angoraeسگ ماهي جويباري

14.                   Nemachilus brandtiسگ ماهي جويباري برانت

15.                   Nemachilus persaسگ ماهي جويباري ايران

16.                   Siluras glanisاسبله

17.                   Gambusia affinisگامبوزيا

18.                  Stizostedion luciopercaسوف

دوزيستان :

1.                     Triturus cristatus kareliniتريتون تاجدار

2.                     Bufo viridisوزغ سبز

3.                     Hyla savignyiقورباغه درختي

4.                     Rana ridibundaقورباغه مردابي

 

 

 

خزندگان :

1.                     Lacerta saxicola

2.                     Lacerta brandti

3.                     Eremias strauchiلاسترماي دشتي پشت مشبك

4.                     Ophisops elegansمارمولك چشم ماري

5.                     Coluber rhadorhachisمار قيطاني

 

 

 

مهمترين زيستگاهها :

 

اسم علمي گونه

مهمترين زيستگاه

Panthera perdus

آنزا - ونيق شاه حيدر شاه اوتران .

Lynx lynx

آنزا ونيق شاه اوتران مكيدي- قارونلر- ناپشته پير دره سي ناپشته هجران دوست

Capreolus capreolus

اسكلو مكيدي ناپشته آغويه خريل

Capre aegagrus

آنزا شاه حيدر قاقالو ونيق دار آغزي وايقان   شاه اوتران نوجه ده شجاعي

Lyrurus molosiewiczi

كلن و دغدون

Phasianus colchicus colchicus

اطراف رود خانه ارس- آغويد مكيدي علي آباد - قلعه جمهور توپخانه سايگرم داغي

 

 

فهرست گياهان در معرض تهديد :

1.                     Endangered       (En )

Taxus baccata L.

 

2.                     Vulnerable         (Vu)

Cephalaria  transsylvanica  (L.) schrad.

Cephalaria uralensis (Murr.) schrad

Knutia involucrata Somm. lev.

Knutia montana (Bieb.) Dc.

Astragalus dianat-nejadii  Ghahremani Nejad

Astragalus woronowii Bornm.

Dorycnium intermedium ledeb.

Astrantia maxima pall.

 

 

ناحيه بندي در ذخيره گاه زيستكره ارسباران :

اسامي مختلف هسته مركزي :

       1.         آنزا

       2.         دار آغزي

       3.         مكن

       4.         شاه حيدر

       5.         تازه كته

       6.         ونيق

       7.         شاه اوتران

       8.         رودخانه ارس

اسامي مختلف مناطق سپر حفاظتي :

       1.         تاتار

       2.         آينالو

 

شكل فضايي نواحي :

       1.         سطح خشكي هسته مركزي  4986 هكتار

       2.         سطح آبي هسته مركزي  ـــ

       3.         سطح خشكي سپر حفاظتي 75269 هكتار

       4.         سطح آبي سپر حفاظتي ـــ

       5.         سطح منطقه بينابيني 45000 هكتار

 

 

آمارهاي مربوط به جمعيت و اشتغال و رابطه مردم با ذخيره گاهها:

در محدوده سپر حفاظتي و منطقه بينابيني  ارسباران مجموعا 105 آبادي با مجموع 16500 نفر مستقر هستند . جاده مرزي بين ايران و آذربايجان از شمال ذخيره گاه مي گذرد . همچنين يكي از بزرگترين معادن مس ايران در بالا دست اين ذخيره گاه در محلي به نام سونگون واقع شده است .

مركز تحقيقات بوقلمون كشور و ايستگاه تحقيقات جنگل ارسباران در سپر حفاظتي آن قرار دارند .

 

اشتغال مردم :

                                     دائمي / فصلي

 
 
 

هسته مركزي :         دائمي وجود ندارد  / حدود 1500 نفر عشاير به صورت فصلي مراجعه مي كنند

سپر حفاظتي :                   10700نفر     / حدود 3000 نفر عشاير             

منطقه بينابيني :                    5800نفر      / حدود 2500 نفر عشاير

 

ارسباران قلمرو زيستي يكي از ايلات كهنسال و اصيل كشور يعني ايل قره داغ يا ارسباران است كه امروزه بخش مهمي از اين ايل در 105 آبادي ساكن گرديده اند و تنها حدود 7000 نفر عشاير ييلاقي به ارسباران مراجعه مي كنند . توضيح اينكه قشلاق اين عشاير سواحل رود خانه ارس در دشت كم ارتفاع مغان و پارس آباد مي باشد .

وضعيت بر خورداري 105 آبادي به تفكيك B.Z  و T.Zدر جدول (1) ارائه شـده است .

قوم قره داغ يا ارسباران از نژاد آريايي و ترك زبان هستند و تنها در مقطع معيني از تاريخ منطقه اقليت ارمني در ارسباران سكني گزيده است و سپس كوچ نموده اند ، به طوريكه امروزه نيز آثار مخروبه كليسا و ابنيه ايشان در منطقه باقي مانده است . دين مردم منطقه مسلمان و شيعه مذهب هستند .

جدول (2) مشخصات تاريخي، فرهنگي و نوع معيشت جوامع محلي را به تفكيك دهستانها و در مجموع ذخيره گاه نشان مي دهد .

فعاليت عمده اقتصادي اين جوامع طبق جدول (2)به ترتيب الويت عبارت است از :  1- كشاورزي 2- دامداري 3- باغداري 4- زنبورداري 5- كارگري 6- صنايع دستي به ويژه گليم بافي

محل اصلي تمركز جمعيت در ارسباران 105 روستا مي باشد كه روي نقشه مشخص است . همچنين عشاير نيز فصلهاي معيني از سال را به صورت پراكنده در ارسباران مي گذرانند كه پراكنش عشاير ييلاقي در منطقه ارسباران در شكل (1)ارائه شده است .

ارسباران در جوار شهر كليبر و در 70 كيلومتري شهر اهر و در 180 كيلومتري تبريز     ( مركزاستان آذربايجان شرقي ) واقع است.

در اين ذخيره گاه يكي از اقوام ترك زبان با مشخصات جوامع عشايري زيست مي كنند كه به لحاظ حفظ چهار چوبهاي اصيل زبان تركي و استفاده از ضرب المثلها و داستانهي تاريخي و جذاب اين زبان داراي اهميت ويژه هستند . به طور كلي ادبيات      اين منطقه بسيار غني و مهد نوازنده هاي دوره گرد معروف آذربايجان به نام محلي           ( عاشيقها ) هستند .عاشيقها با ساز دست محلي خود كه شبيه سه تار ولي خيلي بزرگتر از آن مي باشد در تمام مراسمهاي مردم منطقه حضور دارند و در غمها و شاديها سراينده ترانه هاي دلنشين هستند .

 

استفاده از منابع توسط افراد محلي :

هسته مركزي : عمدتا دامداري

سپر حفاظتي : عمدتا دامداري، كشاورزي، باغداري، زنبور داري، صنايع دستي                        

منطقه بينابيني : عمدتا دامداري ،كشاورزي، باغداري، زنبور داري، صنايع دستي

اثرات ناسازگار عمده چراي بي رويه دام تبديل اراضي جنگلي و مرتعي به كشتزار و قطع چوب درختان جنگلي است . همچنين اخيرا با انجام فعاليتهاي معدن مس در منطقه سونگون خطرات زيست محيطي ناشي از آلوده شدن آب رودخانه ها به تركيبات خطر ناك به همراه مس وجود دارد .

فعاليتهاي جاده سازي نيز تخريبهايي را در منطقه ارسباران به دنبال داشته است .

فعاليتهاي چاره جويانه بايد برجلوگيري از تبديل اراضي جنگلي و مرتعي به كشتزار توسط وضع قوانين و نظارت بر اجراي آن تمركز يابد.همچنين با تدوين دستور العملهاي جاده سازي در مناطق اكولوژي حساس و تامين سوخت و برق به روستاها از ميزان خسارت بر محيط كاست .

تجميع روستاها و كاهش تردد انسان به ويژه در مناطق حساس ذخيره گاه بايد در برنامه قرار گيرد .انجام فعاليتهاي آموزشي ترويجي جهت شناخت ارزشهاي ذخيره گاه بــراي بوميان و نحوه بهره برداري بهينه و پايدار از منابع ذخيره گاه  استفاده از اهرمهاي قانوني و نظارتي براي جلوگيري از آلودگيهاي شيميايي ناشي از فعاليت معدن كاري.

بهره مندي بوميان از منابع گياهي جنگل و مرتع براي تامين علوفه دام، استفاده هاي دارويي و خوراكي و بهره برداري از چوب درختان جنگلي براي سوخت ،خانه سازي و زغال گيري مي باشد .

همچنين از شكار و صيد حيات وحش جهت تامين بخشي از نيازهاي غذايي خود استفاده مي كنند .كشاورزان منطقه نيز با استفاده از منابع آب و خاك موجود نسبت به كشت و زرع اقدام مي كنند .

در ارسباران 68آبادي با مجموع جمعيت 10700 نفر درسپر حفاظتي و 37 آبادي با مجموع جمعيت 5800 نفر در منطقه بينابيني زندگي مي كنند .

مشاركت بوميان در نحوه بهره برداري از منابع طبيعي در گذشته نسق و عرف رايج و بسيار محكمي داشته و جالب اينكه بسيار منطبق با اصول توسعه پايدار بوده است  به طوريكه نظارت كافي بر نحوه بهره برداري از منابع ذخيره گاه توسط رهبران محلي و مكانيسمهاي تعريف شده آنها صورت گرفته است .

متاسفانه با تغيير ساختارهاي اجتماعي و فرهنگي دردهه هاي گذشته اين مشاركت بسيار كمرنگ شد .خوشبختانه اخيرا مشاركت مردم در تصميم گيريها در الويت سياسـت دولت قرار گرفته و شوراهاي مردمي در سالهاي اخير شكل گرفته اند .اين شوراهـا با انتخاب مردم از بين معتمدين محلي مشخص و مسئوليت هدايت بسياري از امور جوامع محلي را به عهده دارند .

فعلا از105 روستاي منطقه در82% شوراي روستا تشكيل شده و اين شورا ها هر چند فعلا مكانيسم مشخص و تعريف شده اي براي مديريت منابع ذخيره گاه ندارند  ولي آلترناتيو بسيار مناسبي براي مشاركت رهبران محلي و مردم در مديريت ذخيره گاه در آينده نزديك هستند .

وضعيت فعلي مشاركت بوميان در مديريت ذخيره گاه رضايت بخش نيست ولي به علت شكل گيري گروههاي مردمي تصميم گير و با جايگاه قانوني تعريف شده اميد مـي رود روند مشاركت سير مثبت به خود بگيرد .

 

طرح مديريت :

ذخيره گاه زيست كره ارسباران تا كنون فاقد طرح مديريت بوده است و روند اداره آن بر مبناي تلاش محيط بانان در امر حفاظت فيزيكي بوده است كه در اين راه 5 منطقه ذخيره گاه معادل 4986 هكتار به عنوان نقاط امن كاملا بكر و دست نخورده باقي ماندند و ساير عرصه ها با درجات مختلفي از تخريب و بهره برداري تحت مراقبت قرار دادند . هر چند به طور پراكنده مطالعات مختلفي در قالب طرحهاي پژوهشي ، پايان نامه دانشجويان و در منطقه انجام شده است ولي طرح مديريت ذخيره گاه آغاز گرديده است كه در ماه اوت 2002 به اتمام خواهد رسيد .

در ايران مسئوليت تمامي مناطق حفاظت شده از جمله ذخيره گاههاي زيست كره به عهده سازمان حفاظت محيط زيست  (DOE) مي باشد كه اين سازمان مستقيما زير نظر رياست جمهوري بوده و در هر استان، اداره كل حفاظت محيط زيست متولي نگهداري مناطق مي باشد كه اين اداره كل با داشتن اداره هاي متعددي در تمامي شهرستانهاي استان به ايفاي نقش مي پردازد و اداره محيط زيست شهرستانها به عنوان نزديكترين اداره كننده مناطق با داشتن مراكز محيط باني در هر يك از مناطق مستقيما در امر حفاظت محيط زيست انجام مي گيرد و پس از آن اداره كل محيط زيست هر استان نقش راهبردي مناطق را به عهده دارد .

در ذخيره گاه زيست كره ارسباران نيز سلسله مراتب فوق وجود دارد . اين منطقه زيــر نظر اداره كل حفاظت محيط زيست استان آذربايجان شرقي قرار داشته و نگهداري از آن توسط محيط باني هايي كه در مراكز محيط باني و مركز سر محيط باني مستقر هســتند انجام مي شود و پس از تهيه طرح جامع مديريت نيز نقش كليدي حفاظت با اين افـراد بوده و پژوهش و نظارت توسط كارشناسان هر رشته انجام خواهد گرفت .

 

ذخيره گاه زيست كره ارسباران :

-         مسئول

-         تكنسين محيط زيست

-         محيط بان

-         محيط بان راننده

 

محيط باني تاتار :

-         محيط بان دو نفر

 

سر محيط باني تازه كند :

-         مسئول

-          محيط بان دو نفر

 

محيط باني آنزا :

-         محيط بان سه نفر

 

سر محيط باني دار آغزي :

-         مسئول

-         محيط بان

-         محيط بان راننده

 

محيط باني شاه حيدر :

-         محيط بان

 

محيط باني مكن :

-         محيط بان

 

محيط باني آيينه لو :

-         محيط بان دو نفر

 

اداره حفاظت محيط زيست كليبر :

-         رئيس

-          كار شناس محيط زيست

-         تكنسين محيط زيست

-         محيط بان

  -   محيط بان راننده